Nedenlerini anlayın ve seçeneklerinizi keşfedin.

Kadınlarda, erkeklerde ve çiftlerde doğurganlığı nelerin etkileyebileceği hakkında daha fazla bilgi almak için, doğurganlık sorunlarına yol açan en yaygın durumların ve nedenlerin bir kısmını aşağıda bulabilirsiniz.

Kadınlarda doğurganlığı neler etkiler?

Sorun çıkabilecek ve hamile kalmayı zorlaştırabilecek üç ortak alan vardır, ancak bu liste kişiye özel değildir ve kendi durumunuz bu kategorilerden birine uymayabilir:

Hormonlarla ilgili sorunlar

  • Yumurtlama oluşmaması

    Yumurtlama, doğurganlık hormonlarınız tarafından kontrol edilir. Bu nedenle, hormon düzeyleriniz herhangi bir nedenle bozulursa yumurtlamanız bundan etkilenebilir. Olası yumurtlama sorunlarının bir belirtisi adet dönemlerinin çok düzensiz olması veya hiç olmamasıdır. Yumurtladığınızı, ancak bunun her adet döngüsünde olmadığını fark edebilirsiniz.

    Yumurtlamayı etkileyebilen hormon bozukluğu birçok nedenden kaynaklanabilir. Buna ani kilo değişimleri, stres, ağır egzersiz ve hastalık dahildir. Clearblue Doğurganlık Monitöründe veya Çift Hormon Göstergeli Clearblue Dijital Ovülasyon Testinde PEAK (Doruk) ifadesini göremezseniz veya art arda 3 adet döngüsünde LH artışı saptamazsanız bir sağlık uzmanına danışmanız önerilir.

  • Polikistik Over Sendromu (PCOS)

    PCOS bir kadının yumurtalıklarında birden çok kist olduğu ve bir hormon dengesizliği yaşadığı anlamına gelir. Doktorunuz bunu bir kan testiyle teşhis edebilir. Daha fazla bilgi için lütfen doktorunuzu ziyaret edin. Semptomları arasında kilo artışı, aşırı tüylenme ve gebe kalma sorunları sayılabilir.

  • Kısa Luteal Faz

    Yumurtlamanızla sonraki adet döneminizin başlangıcı arasındaki gün sayısı çok azsa (10'dan az), bu durum hamile kalabilmenize rağmen doğurgan yumurtanın rahim duvarına yerleşemeden çıkarıldığı anlamına gelir. Bu durumu bir yumurtlama testi veya doğurganlık monitörü kullanıyorsanız fark edebilirsiniz; doğurganlığın doruk yaptığı ikinci gün ile adet döneminizin başlangıcı arasındaki günleri sayın. Durum tedavi edilebilir olduğu için bu konuda doktorunuzla görüşün.

  • Erken Menopoz

    Menopoza ulaştıktan sonra hamilelik mümkün değildir ve menopoz öncesinde (perimenopoz) hamile kalmak çok zor olabilir. Anneniz erken menopoz yaşadıysa sizin olasılığınız da daha yüksektir; bu nedenle annenizin menopoza kaç yaşında girdiğini öğrenmeye çalışın. Erken menopoz yaşadıysa gelecekteki hamilelik planlarınız hakkında bir sağlık uzmanıyla görüşmeniz faydalı olabilir.

Yumurta kanalıyla ilgili sorunlar

Yumurta kanalınızda bir tıkanıklık olması spermin yumurtaya ulaşmasını engelleyebilir.

Tedavi edilmemiş klamidya enfeksiyonu

Tıkanık yumurta kanallarının en yaygın nedeni, tedavi edilmeden bırakılan bir klamidya enfeksiyonudur. Klamidya, korunmasız cinsel ilişkiyle kolayca bulaşan yaygın bir enfeksiyondur. Semptom yaşanmaması nedeniyle bazı kadınlar klamidya enfeksiyonuna sahip olduklarından tamamen habersiz olabilir. Klamidya bulaşması olasılığınız varsa test için doktorunuza gidin.

Fibroidler

Bunlar rahimde yumurta kanallarını tıkayabilen veya doğurgan bir yumurtanın yerleşmesini durdurabilen anormal kas dokusu büyümeleridir. Daha fazla bilgi için lütfen doktorunuzu ziyaret edin.

Endometriyoz

Bu durum rahimde duvar oluşturan dokunun rahim dışına doğru büyümesiyle meydana gelir. Yumurta kanallarını tıkayarak döllenmeyi engelleyebilir. Endometriyoz yoğun ve/veya çok ağrılı adetlere neden olabilir. İlaçla veya fazla doku çıkarılarak tedavi edilebilir. Doktorunuz size daha fazla bilgi verebilir.

Diğer Önemli Konular

Vajina kuruluğu düşünebileceğinizden daha yaygındır. 11 ülkeden 6.725 kadının katıldığı bir çalışmada 18-34 yaş arasındaki kadınların %18'i her zaman veya genellikle vajina kuruluğu yaşadığını rapor etmiştir. Bu durum hamile kalmaya çalışırken 'bebek yapma seksi' eğilimiyle ağırlaşabilir. En yaygın olarak bulunan kayganlaştırıcılardan bazıları spermi ve hatta salyayı zehirleyebilir; bu nedenle sperme zarar vermeyen bir kayganlaştırıcı kullandığınızdan emin olun. Hamile kalmak için yumurtlamanın hemen öncesindeki günlerde ve/veya yumurtlama gününde korunmasız cinsel ilişkiye girilmesi gerekir. Bunun için birkaç günde bir cinsel ilişkiye girilmelidir, ancak birçok çift bunu istemez. Bu nedenle, ne zaman yumurtlayacağınızdan emin olmanız ve bu tarihte cinsel ilişkiye girmeniz doğal yoldan gebe kalma olasılığınızı en üst düzeye çıkarır.

Erkeklerde doğurganlığı ne etkiler?

Bu sorunlar üç alanda incelenir:

  • Düşük sperm sayısı veya kötü sperm kalitesi

    Erkekten normaldeki kadar fazla sperm gelmiyorsa, yumurtayı dölleyen sperm azalabilir. Sperm kalitesi kötüyse bunlar yumurtaya ulaşamayabilir ve yumurtayı döllemek için zardan geçemeyebilir. Testisler serin tutulmazsa sperm üretimi azalabilir. Partneriniz gevşek iç çamaşırı giyerek testislerinin çok ısınmamasını sağlayabilir. Sperm sayısı ve kalitesi, doktorunuzdan alabileceğiniz basit bir testle değerlendirilir.

  • Erektil disfonksiyon

    Erkek fiziksel veya psikolojik nedenlerle ereksiyona ulaşmakta veya ereksiyonu sürdürmekte sorun yaşıyorsa, cinsel ilişkiye girmek onun için zor olacaktır. Bu duruma yardım edilebilir, lütfen doktorunuzla görüşün.

  • Diğer nedenler

    Erkekte doğurganlık sorunlarının çok daha az yaygın olan nedenleri, testislerden sperm taşıyan tüpte tıkanıklık olması, genetik bir neden, hormon sorunları veya diğer nadir görülen durumlardır. Doktorunuz bu sorunları testlerle belirleyebilir.

Doğurganlığı ne azaltabilir?1

Yaşam tarzı

  • Alkol kullanımı

    Hem erkeklerde hem de kadınlarda çok fazla alkol kullanımı doğurganlığı etkileyebilir. Hamile kalmaya çalışsanız da çalışmasanız da, Birleşik Krallık'taki klinik yönergeler kadınlar için günde en fazla 1-2 birim, erkekler için 3-4 birim önermektedir. Aldığınız alkol miktarının azaltılması hamile kalmanıza yardımcı olabilir.

  • Sigara Kullanımı

    Sigara içmeyenlere kıyasla sigara içen erkeklerin sperm sayısı daha düşüktür ve/veya anormal sperm sayısı daha yüksektir. Kadınlarda sigara kullanımı doğurganlığı etkiler ve erken menopozu tetikler. Ayrıca düşük yapma ve erken doğum riskini artırabilir. Sigara kullanımı, karnınızdaki çocuğun sağlığı için çok zararlıdır ve hamile kalmadan önce sigarayı bırakmanız idealdir.

    Hamile kalmaya çalışıyorsanız hem siz hem de partneriniz sigarayı bırakmaya çalışmalısınız.

  • Keyif Veren Uyuşturucular

    Günümüzde keyif veren/yasa dışı çok farklı türlerde uyuşturucular mevcuttur ve bunların doğurganlığı nasıl etkilediği çok fazla araştırılmamıştır. Çok sayıda uyuşturucu gelişmekte olan bir bebekte kötü etkiler bırakabileceğinden, hamile kalmaya çalışırken keyif verici/yasa dışı uyuşturucuları bırakmanız gerekir.

Kilo

Kilo eksiğinizin veya fazlanızın olması adet döngünüzü değiştirebilir ve hamile kalma olasılığınızı azaltabilir. Fazla kilolu erkeklerin sperm sayısı ve sperm kalitesi düşük olabilir. İdeal kilonuzu öğrenmek ve gerekliyse kilo alma ya da vermeyle ilgili pratik tavsiyeler almak için doktorunuzu veya hemşirenizi ziyaret edin.

İlaçlar

Siz veya partneriniz herhangi bir ilaç kullanıyorsanız doğurganlığınızı azaltmadığından emin olmak için doktorunuza danışın. Kullanabileceğiniz alternatifler olabilir.

Yaş

Doğduğunuzda yaşam boyunca yetecek sayıda yumurtaya sahip olursunuz ve yumurta sayısı yaşla birlikte giderek azalır. 38-40 yaş sonrasında kayıp hızı çok daha hızlıdır ve yumurtaların kalitesi de düşer. 35 yaşın üzerindeyseniz yaklaşık altı ay hamile kalmayı denedikten sonra doktorunuzu ziyaret etmeniz iyi bir fikirdir ve 40 yaşın üzerindeyseniz hamile kalmayı denemeye başladığınızda doktorunuza başvurmanız gerekir. Yaşlı erkeklerdeki doğurganlık hakkında daha az bilgi mevcuttur, ancak onun da 40 yaş civarında azaldığı düşünülmektedir.

Açıklanamayan kısırlık

Bazen tüm klinik testler normal olarak rapor edilir, ancak yıllar süren deneme sonrasında hamile kalamazsınız. Düzeltilecek veya tedavi edilecek herhangi bir şeye odaklanmak mümkün olmadığından bu durum çok moral bozucu ve üzüntü verici olabilir. Açıklanamayan kısırlığa sahip çiftlerin yaklaşık üçte birinin müdahale olmadan üç yıl içinde doğal yoldan hamile kaldığı tahmin edilmektedir2.

Subfertilite ve infertilite nedir?

İki yıldan uzun bir süre hamile kalmaya çalışıp başarısız olan çiftlerin büyük bölümü teknik olarak 'subfertil'dir. Yumurtlama ve sperm üretimi gerçekleşmesine rağmen, çiftler hormon ya da üreme yolundaki fiziksel zorluklar nedeniyle hamile kalmakta güçlük çekebilir. Birçok doğurganlık sorunu tedavi edilebilir, bu nedenle endişeniz varsa doktorunuzu ziyaret edin. Kadının hiç yumurtlamadığı veya erkekten gelen sıvının sperm içermediği tam infertilite (kısırlık) nadir bir durumdur; bir çalışmada nüfusun %9'unu oluşturduğu ileri sürülmüştür3.

Doğurganlık sorunları vakalarının yaklaşık üçte biri kadınla ilgili bir sorundan kaynaklanırken, üçte biri erkekle ilgili bir sorundan, diğer üçte biri ise bir uyuşma sorunu ya da birleşik bir sorundan kaynaklanır4.

Bir yıldır bebek sahibi olmaya çalışıp başarısız olduysanız ve 35 yaşından küçükseniz daha fazla bilgi için sağlık uzmanınızla görüşmeniz önerilir. 35 yaşından büyükseniz 6 aylık deneme sonrasında, 40 yaşından büyükseniz hemen yardım istemeniz gerekir.